Is staand werken dé oplossing?

Romijn Office Supply uit Zoetermeer heeft naast een breed assortiment kantoorartikelen tevens functioneel kantoormeubilair in het assortiment. We adviseren u graag over een betaalbare, ergonomische werkplek en de vele mogelijkheden hierbij.

Zitten of staan

Staand werken achter de computer is een hype. Maar is dit werkelijk dé oplossing om gezondheidsklachten als obesitas, harten vaatziekten,
nek- en rugproblemen te voorkomen? In dit blog zullen de risico’s van zowel zitten als staan aan bod komen en worden verschillende oplossingsmogelijkheden beschreven om gezond te kunnen werken.

We zitten wat af….
Dat we een groot deel van de dag zittend doorbrengen, is iedereen wel bekend. Wist je dat Nederland zelfs Europees kampioen zitten is?
In geen enkel land zit zo’n groot gedeelte (62%) van de bevolking meer dan 5,5 uur per dag. Nederlandse werknemers zitten gemiddeld
8,3 uur op een weekenddag en 10,1 uur op een doordeweekse dag. (Bron: TNO Factsheet Sedentair gedrag).

Zitten is dodelijk
Het is inmiddels algemeen bekend dat veel zitten problemen kan opleveren voor de gezondheid. Beeldschermwerkend Nederland wordt inmiddels bijna ‘doodgegooid’ met uitspraken dat zitten levensgevaarlijk is en zelfs wordt vergeleken met roken. En omdat we een gezonde leefstijl steeds belangrijker vinden, nemen we deze uitspraken serieus. Maar hoe gegrond zijn ze eigenlijk?

En wat zijn precies de risico’s van lang zitten?
Vanuit de Arbo-wet wordt al jaren geadviseerd om lang zitten tijdens het werk te voorkomen. Als richtlijn voor beeldschermwerk geldt
maximaal 6 uur per werkdag en daarnaast dienen medewerkers het zitten elke 2 uur te onderbreken. Maar alle technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat we juist steeds meer tijd doorbrengen achter de computer, laptop, tablet of smartphone.

Wat voor effect heeft lang zitten op het lichaam?
Als je het hebt over langdurig zitten, dan komt al snel de term ‘sedentair gedrag’ om de hoek kijken. Maar wat betekent het eigenlijk? Het
omvat activiteiten waarbij het energieverbruik lager is dan 1,5 METs in een zittende of (half) liggende houding, waarbij men niet slaapt.
Voorbeelden zijn tv- kijken, lezen, naaien, beeldschermwerk, gamen of autorijden. MET (metabool equivalent) is hierbij een meeteenheid
om de hoeveelheid energie weer te geven dat een inspanning kost, ten opzichte van de hoeveelheid benodigde energie in rust (1 MET).
Sedentair gedrag gaat hand in hand met bewegingsarmoede, wat letterlijk “afwezigheid van beweging” betekent. Vooral de grote spieren,
zoals beenspieren zijn tijdens het zitten inactief waardoor er vertraagde bloeddoorstroming is. Dit kan leiden tot o.a. vochtophoping,
spataderen, verminderde stofwisseling en uiteindelijk hart- en vaatziekten. Ook de bloedsuikerspiegel kan verstoord worden, wat kan resulteren in obesitas en diabetes. Lang zitten is daarnaast belastend voor de rug. Uit onderzoek is gebleken dat er tijdens
zitten (en vooral zitten in een verkeerde houding) sprake is van verhoogde druk op de tussenwervelschijven. De wervelkolom wordt
tijdens zitten meer belast dan tijdens liggen of staan.

Maar wanneer zit je dan te lang?
Volgens de Gezondheidsraad zijn de effecten van zitten op de gezondheid nog beperkt onderzocht. Zo blijkt dat meer dan 8 uur per dag zitten een hoger risico op vroegtijdig overlijden en overlijden aan hart- en vaatziekten met zich mee te brengen dan minder dan 4 uur per dag zitten. Het is echter niet mogelijk te kwantificeren bij hoe lang zitten de ongunstige verbanden optreden. Ook is bijvoorbeeld nog onduidelijk in hoeverre de uitkomsten verband houden met zitten in het algemeen en wat daarmee samengaat, zoals bijvoorbeeld de consumptie van suikerhoudende dranken en snacks. Hierdoor zijn harde uitspraken over de effecten van zitten op de gezondheid niet mogelijk.
(Bron: Beweegrichtlijn 2017 van de Gezondheidsraad) Dit relativeert dan weer uitspraken zoals “zitten is dodelijk” en “zitten is
het nieuwe roken”.

Dus allemaal gaan staan?
Hoe minder we zitten, hoe beter. Dus dan maar allemaal staand werken? Vergeleken bij zitten heeft staan een aantal voordelen. Aangenomen wordt dat staand werken het bloedsuikerniveau na een maaltijd sneller laat dalen dan zittend werken. Ook zou staan het risico op rug- en schouderklachten verminderen. Inmiddels hebben talloze zitstatafels hun intrede gedaan in Nederlandse kantoren. Hiermee willen werkgevers het risico op ziekteverzuim verlagen.

Risico’s van staand werk.
De keuze om zittend of staand te werken is echter afhankelijk van de soort werkzaamheden. Want niet alle taken kunnen makkelijk staand
worden uitgevoerd. Vooral taken waarbij men precies en geconcentreerd moet werken, lenen zich uitstekend voor zittend werk. Uit onderzoek is gebleken dat bij langdurig staand werk vermoeidheid in benen en voeten, rug- en nekpijn en spataderen kunnen optreden. In augustus 2017 is een onderzoek gepubliceerd door Oxford University over de relatie tussen zittend en staand werk en het risico op hartziekten. Dit 12- jaar durende onderzoek vond plaats in Canada en heeft aangetoond dat langdurig staan het risico op hart- en vaatziekten kan verhogen. Dat komt omdat te lang staan kan leiden tot bloedophoping in de benen, verhoogde druk in de aderen en verhoogde oxidatieve stress (chemische onbalans in het lichaam), wat allemaal kan bijdragen aan een verhoogd risico.

Langdurig staan op het werk verdubbelt het risico op hart- en vaatziekten. “We hebben ontdekt dat mensen die voornamelijk op hun werk staan, twee keer zoveel kans hebben om hartziekten te krijgen als mensen die voornamelijk zitten.” Aldus Peter Smith, auteur van het rapport van onderzoekssite The Converation. Daarbij leert de praktijk dat als we staan we vaak een verkeerde houding aannemen. Een ongunstige sta- houding (op 1 been hangend, leunend op de tafel, dragen van hoge hakken, voorovergebogen…) vergroot de kans op overbelasting. Al tientallen jaren bestaan om bovengenoemde redenen richtlijnen vanuit de Arbo om staand werken juist te minimaliseren. Het Nederlandse Arbeidsinformatieblad (08) “Zittend en Staand werk” geeft het advies dat langer dan 1 uur achtereen staan en meer dan 4 uur staan op een dag zoveel mogelijk moet worden voorkomen!

Gezonde oplossingen
We kunnen dus concluderen dat zowel lang zitten als lang staan problemen opleveren voor de gezondheid. Zoals mijn oma vroeger zei: “overal waar TE voor staat, is niet goed.” Statische houdingen hebben immers effect hebben op de bloedcirculatie en belasting op de
tussenwervelschijven. We kunnen de oplossing vinden in beweging. ‘Stimuleer mensen meer te bewegen en minder stil te zitten’, dat is het advies van de Gezondheidsraad aan onze minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Eind augustus 2017 heeft de Gezondheidsraad een Beweegrichtlijn opgesteld. Deze richtlijn volgt de de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB), fitnorm en combinorm op. Volgens de Beweegrichtlijn is uit onderzoek gebleken dat relatief de meeste winst te behalen valt door van lichamelijk inactief actief te worden, dus beginnen met bewegen!
Bron: Beweegrichtlijn

 

Dynamisch werken
De Gezondheidsraad geeft aan dat door bij de inrichting van de fysieke leefomgeving rekening te houden met het bevorderen van bewegen, een blijvende verandering in beweeggedrag zou kunnen worden bewerkstelligd. Hoe kunnen we het werk en de werkplek zodanig inrichten dat u (ongemerkt) wordt gestimuleerd om meer te bewegen? We willen op een natuurlijke manier beweging en afwisseling van houding aanbrengen tijdens het werk, oftewel “dynamisch werken”.

 

Welke mogelijkheden zijn er?
Allereerst is het belangrijk dat het zitten makkelijk afgewisseld kan worden met andere houdingen. Kies een houding die bij de taak past en kies voor het geschikte device (monitor, laptop, tablet of smartphone) en gebruik hierbij de juiste hulpmiddelen. Moet je bijvoorbeeld een document lezen, dan kun je dit het beste doen vanaf een groot scherm of papier in plaats van je smartphone. Heb je werkoverleg met een collega, dan leent staan of wandelen zich hier goed voor. Wist je bijvoorbeeld dat de hersenactiviteit bij wandelen groter is dan bij zitten? Wandelend overleggen is dus zelfs effectiever. Onze werkomgeving is vaak zo ingericht dat deze het zitten stimuleert. De uitdaging is om het kantoor in te richten met verschillende werkplekken die beweging en afwisseling stimuleren in zitten, staan (of met gebruik van een sta-steun) en lopen. Denk hierbij aan de verschillende dynamische hulpmiddelen die op de markt zijn, zoals de wiebelkruk, deskbike, zit-bal, actieve sta-mat, balansbord, bureauloopband, sta-hulp, dynamische bureaustoel etc.
Bron: R-Go Tools.

Mocht u meer informatie wensen of een vrijblijvend werkplekonderzoek willen, neem dan contact met ons op. We adviseren u graag over ergonomie en alle oplossingen die we in huis hebben.